Nawiązywanie przyjaźni z rówieśnikami to dla dziecka bardzo ważna sprawa i ogromne wyzwanie. Chwila, w której spotyka się z negatywnym odbiorem przez kolegów lub odstaje od grupy jest dla niego przykrym doświadczeniem, a emocje, które mu towarzyszą, często są skrajne i trudne do opanowania. Nie da się jednak nikogo zmusić do przyjaźni, czy lubienia wszystkich za wszelką cenę. Twoje dziecko też nie musi być ulubieńcem większości. Jak pomóc mu poradzić sobie z odrzuceniem i znaleźć prawdziwych przyjaciół?

1. Znajdź przyczynę

Zanim zaczniemy panikować i rozpaczać wraz z dzieckiem zastanówmy się, czy rzeczywiście jest ono nielubiane w szkole. Może brakuje mu umiejętności komunikacyjnych, nie potrafi odnaleźć się w zabawie lub kontakt z innymi dziećmi przychodzi mu z trudem? Może nie szanuje ich zdania lub robi coś, co przeszkadza grupie lub jest przez nią niezrozumiałe? Czy nikt oznacza wszystkich, czy tylko jedną konkretną osobę? Czy wydarzyło się coś, co doprowadziło do chwilowego poczucia krzywdy i dziecięcego dramatu, jak np. kłótnia z przyjacielem? Dzieciom brakuje szerszej perspektywy, ich emocje są często nagłe, silne i spontaniczne, a każda trudność jest końcem świata. Postaraj się dowiedzieć, jak najwięcej i zebrać dane do oceny sytuacji.

2. Podaruj swoje wsparcie i empatię

Wysłuchaj, zaakceptuj stan emocjonalny swojej pociechy, dodaj jej otuchy, okaż współczucie, przytul i najważniejsze: nie przesadzaj. Wyolbrzymianie problemu nie rozwiąże go, a sprawi Wam jeszcze więcej przykrości. Pamiętaj, żeby nie obwiniać swojego dziecka i nie traktować problemu z przymrużeniem oka. 

3. Rozmawiaj i słuchaj dziecka

Słuchaj z uwagą i nie zaprzeczaj temu, co mówi, nie wmawiaj mu, że jest inaczej, niż czuje. Szanuj jego emocje i rozmawiaj za pomocą empatycznej komunikacji, czyli widzę i słyszę. Dziecko pragnie być wysłuchane i zrozumiane. Milcz, dając dziecku przestrzeń do opowieści i staraj się czytać między emocjami, a kiedy skończy, znajdź jak najlepsze rozwiązanie z kryzysowej sytuacji.

4. Stwórz klimat do rozwoju przyjaźni

Stwórz optymalne warunki do narodzin nowych znajomości. Zapisz dziecko na dodatkowe zajęcia pozalekcyjne, zorganizuj wspólną zabawę w domu, w parku czy na placu zabaw. Podpowiadaj mu, jak może rozmawiać z rówieśnikami lub jak warto zachować się w danej sytuacji. Uczcie się razem poprzez zabawę nazywania swoich emocji, wyrażania ich we właściwy sposób, szacunku do innych, dzielenia się, a nawet przegrywania. 

5. Pozwól dziecku popełniać błędy

Twoje dziecko nie musi być idealne i nie wszyscy muszą je lubić. Nie staraj się ingerować w życie społeczne dziecka na każdym najmniejszym etapie. Ciągłe wypytywanie o to, dlaczego nie ma więcej kolegów, zawstydzanie dziecka, że mogło zrobić coś lepiej i obarczanie winą za niepowodzenia sprawia, że czuje się ono wykluczone i odrzucone. Boi się nawiązywać nowe kontakty w obawie przed oceną i porażką. Niewłaściwa motywacja i nietrafne rady, a także nadmierna opiekuńczość też nie pomagają. Zamiast mówić: pokaż im, na co cię stać lub przeproś dla swojego spokoju, postaraj się wskazać dziecku jego zalety i mocne strony. 

Przyjaźń rodzi się spontanicznie, nie da się nikogo do niej zmusić. Dzieci lubiane słuchają i reagują, odnoszą się z szacunkiem i empatią, okazują innym swoje zainteresowanie, są otwarte, lojalne, chętne do pomocy, uśmiechnięte i pełne energii. Twoje dziecko nie musi być lubiane i akceptowane przez wszystkich. Najważniejsze, żeby nie bało się odrzucenia, potrafiło radzić sobie z odmową i nigdy nie wątpiło w swoją wartość.